|
با فرزانگان علم
و تقوي
شيخ حسنعلي
اصفهاني
حاج شيخ حسنعلي اصفهاني
معروف به " نخودکي " فرزند ملاقلي، ولادت اين عالم وارسته در
ذيقعده سال 1279 ه.ق. در اصفهان بود. وي تحصيلات ظاهري را در
محضر پدر بزرگوارش فرا گرفت و مدارج سلوک را نزد استادش، مرحوم
حاج ميرزا صادق طي کرد. پس از آن قسمتي از علوم رياضي، هيئت،
فقه و اصول را نزد آخوند ملا محمد کاشي خواند. شيخ پس از فرا
گرفتن علوم عقلي و فلسفه به عتبات مهاجرت کرد و در نجف اشرف پس
از تکميل معنويات و رياضت مشروع، به مقامات و کرامات بسياري
دست يافت. سپس به اصفهان و مشهد مقدس سفر نمود. در مشهد مکاشفه
اي برايش حاصل شد و مجاورت هميشگي را بر خود لازم دانست. اين
عالم . زاهد جليل القدر سرانجام به سال 1361 ه.ق. در سن 82
سالگي دار فاني را وداع گفت و در کنار ضلع شمالي صحن انقلاب
جنب ايوان عباسي به خاک سپرده شد.
شيخ بهايي
بهاء الدين محمد، معروف شيخ بهايي که نسبتش به حارث حمداني از
ياران خاص امير مؤمنان حضرت علي (ع) مي رسد، از مشاهير علماي
شيعه و از بزرگترين فقها، مفسران، محدثان، حکيمان، رياضي
دانان، متکلمان و اديبان جهان اسلام است. وي در سال 953 ه.ق.
در روستاي بعلبک جبل عامل لبنان متولد شد. لقبش بهاءالدين
وشهرتش شيخ بهايي بوده. شيخ در دوران کودکي همراه پدر دانشمند
خود، عزّ الدين حسين بن عبدالصّمد که از فقها و علماي شيعه و
از مريدان شيخ زين الدين ( شهيد ثاني ) بود به ايران آمد و از
همان آغاز جواني، زبان فارسي را فرا گفت و در خدمت پدر و ديگر
عالمان زمان مانند ملا علي مهذّب، ملا عبد ا... يزدي، ملا افضل
قائني و .... به کسب علوم و معارف پرداخته، مراتب علمي را تا
حد کمال پيمود و در سفرش به قزوين با دختر شيخ الاسلام شيخ علي
منشار ازدواج نمود و بعد از مرگ شيخ علي به منصب شيخ الاسلامي
منصوب شد. وي با همه مشغوليتهاي علمي، فقهي، سياسي و عبادي هيچ
گاه دست از تحقيق و پژوهش و تدريس وتاليف برنداشت. همسر شيخ
نيز زني دانش دوست و فاضله بود و در آن عصر براي بانوان فقه و
حديث تدريس مي نمود.
شيخ بهايي به واسطه علاقه بسياري که به سير و سلوک و تزکيه نفس
داشت، ساده زيستي را پيشه خود ساخت. وي که به سير و سفر در
بلاد اسلامي نيز علاقه داشت، ابتدا با پدر و پس از آن به
تنهايي به سير و سفر پرداخت و به شهرهاي آذربايجان، مصر، شام،
عراق، فلسطين، حلب، مکه و مدينه و ديگر شهرها سفر کرد و با
بسياري از اهل کمال و ادب ملاقات و مصاحبت نمود. پس از بازگشت
به ايران، مرجع عام گرديد و عمرش را صرف تعليم و تربيت شاگردان
و تاليف و تصنيف نمود.
رجال نامدار و شخصيتهاي بسياري مانند صدرالمتالهين ( دانشمند و
فيلسوف ايراني ) و صدرالدين محمد معروف به ملا صدرا در محضر
علمي وي کسب دانش نمودند. علاوه بر تربيت شاگردان، آثار بسياري
در علوم و فنون مختلف مانند علم فقه، اصول، تفسير، حديث، هيئت،
رياضيات، جبر و هندسه، ادبيات و علم جفر از شيخ بهايي به جاي
مانده است. شيخ بهاء الدين در زمينه ادب و شعر نيز از نظر
انسجام و سادگي و رواني به سبک عراقي، بر ديگر معاصران خود
برتري دارد. يکي از جمله مثنوي هاي او که نان و حلوا نام دارد
با 380 بيت در حکمت، عرفان و موعظه بر وزن مثنوي معنوي سروده
شده است. مثنوي ديگر شيخ به نام شير و شکر در 154 بيت و پنج
فصل است. علاوه بر اين اشعاري پراکنده شامل قطعات، رباعيات و
غزليات نيز از وي به جاي مانده است. شيخ بهايي علاوه بر معارف
الهي و عرفاني در علوم تجربي نيز آثار زيادي از خود به جاي
گذارده که از جمله مي توان به کتاب " خلاصه الحساب " به عربي
که در حساب و هندسه و جبر و مقابله است، اشاره کرد. شاگردانش
بر اين کتاب شرح هايي نوشته اند و شرح فارسي آن را که کنز
الحساب نام دارد. معتمد الدوله فرهاد ميرزا در سال 1256 ه.ق.
تاليف کرده است و همچنين کتابهايي نظير تشريح الافلاک و حواشي
آن و کتاب اسطرلاب کبير از تاليفات اوست. از اقدامات شيخ بهايي
تقسيم آب زاينده رود به محلات اصفهان و قراي مجاور رودخانه،
طرح کاريز نجف آباد اصفهان که به قنات زرين معروف است، تعيين
سمت قبله مسجد شاه اصفهان و ساختن گلخن گرمابه مرموز اصفهان
است.
شيخ بهايي به سال 1008 ه.ف. در سفري که همراه شاه عباس به مشهد
آمد، خانه کوچکي در مجاورت حرم مطهر خريد و وصيت کرد هر کجا
وفات يافت جسد او را به اين خانه آورند و در جوار حضرت رضا (ع)
به خاک سپارند. شيخ بهايي پس از سالها خدمت به اسلام سرانجام
در سال 1031 ه.ق در اصفهان دار فاني را وداع گفت و جنازه اش به
مشهد انتقال يافت و در جوار بارگاه ملکوتي ثامن الائمه (ع) به
خاک سپرده شد.
غلامحسين تبريزي
حاج شيخ غلامحسين تبريزي يکي از علماي برجسته مشهد است که در
سال 1303 هجري قمري در يکي از روستاهاي شبستر متولد شد.وي
مقدمات و سطح را در محضر آيتالله حاج ميرزاحسن انگجي فرا گرفت
و از درس خارج ايشان نيز بهره برد.پس از آن به نجف اشرف مهاجرت
نموده و از محضر درس آقايان آخوند محمدکاظم خراساني و شريعت
اصفهاني بهره گرفت. پس از نيل به درجه اجتاهاد به تبريز مراجعت
نمود و به انجام وظايف ديني و اقامه جماعت پرداخت.شيخ مدتي تحت
تعقيب مقامات دولتي آن زمان بود و ناگزير مدت هشت ماه در اختفا
به سر برد، سرانجام به مشهد مهاجرت نمود وبه به تدريس فقه و
اصول و اقامه جماعت و نماز جمعه در مسجد گوهرشاد پرداخت.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي، نماز جمعه نيز در مسجد گوهرشاد به
امامت ايشان اقامه ميشد، حدود پانزده اثر از آثار علمي ايشان
بر جاي مانده است.وي سرانجام در سال 1400 هجري قمري وفات يافت
و در شمال رواق دارالاسلام به خاک سپرده شد.
محمد تقي جعفري
استاد محمد تقي جعفري در سال 1304 هجري شمسي در تبريز ديده به
جهان گشود پس از گذراندن دوران دبستان براي ادامه تحصيل وارد
مدرسه طالبيه شد و مقدمات را نزد سيد حسن شربياني فرا گرفت.سپس
جهت ادامه تحصيل راهي تهران شد و در مدرسه مروي، براي تکميل
سطوح، در درس آيت الله شيخ محمدرضا تنکابني و ميرزامهدي
آشتياني شرکت نموده پس از تحصيل در تهران، مدت يکسال نيز در قم
از محضر درس آيات عظام امام خميني (ره)، حاج ميرزا محمد فيض،
سيد محمد تقي خوانساري و حجت کوه کمرهاي بهره گرفت.و به اصرار
آيتالله ميرزا فتاح شهيدي رهسپار نجف اشرف گرديد، در نجف سطوح
خارج فقه و اصول را نزد اساتيد بزرگي مانند شيخ محمد کاظم
شيرازي، سيد ابوالقاسم خويي، سيد محمود شاهرودي و سيد
عبدالهادي شيرازي و استادان ديگر فرا گرفت.آنگاه فلسفه را از
محضر درس شيخ قفقازي و شيخ مرتضي طالقاني بهرهمند شد و به
تدريس خارج فقه و اصول پرداخت.
در نجف قسمتي از تقريرات درس آيتالله خويي را به عنوان (الامر
بين الامرين) به زبان عربي منتشر ساخت.علامه جعفري پس از اتمام
تحصيلات در سال 1337 هجري شمسي به ايران بازگشت و در اقامت
يکساله خود در مشهد از محضردرس آيتالله ميلاني بهره
گرفت.مجدداًَ به تهران برگشت.اين فيلسوف نامدار علاوه بر
فعاليتهاي گسترده علمي و تدريس، قدم در وادي تحقيق و تاليف
نهاده، آثار علمي ارزشمندي پديد آورد.
علاوه بر آثار ارزشمندي که از ايشان به جاي مانده، سخنرانيهاي
استاد که در مجامع بينالمللي است تا آنجا که وي اولين شخصي
بوده که از سوي شوراي عالي تحقيقات و پژوهشگاه فرهنگ و انديشه
اسلامي به عنوان يکمي از بزرگترين چهرههاي علمي معاصر معرفي
شد.
فيلسوف و اديب نامدار علامه جعفري سرانجام در پي يک بيماري در
24 آبان 1377 به لقاء الله پيوست و در تهران پس از انجام مراسم
باشکوهي با حضور شخصيتهاي علمي و سياسي کشور، پيکرش به مشهد
منتقل شد و با تجليل تمام در کنار ضلع شمالي رواق دارالازهد به
خاک سپرده شد.
شيخ حر عاملي
شيخ المحدثين، محمد بن حسن، معروف به شيخ حر عاملي، از معارف
و دانشمندان شيعي و صاحب کتاب مشهور وسائلالشيعه است.وي در شب
هشتم رجب سال 1033 در قريه مشقره از منطقه جبل عامل لبنان و در
خانوادهاي از بزرگان شيعه متولد شد.محدث قمي در فوايد
الرضويه، نسب ايشان را به حربن يزيد رياحي (صحابي معروف
سيدالشهداء) ميرساند.
شيخ، آموزش خط و تعليم قرآن شريف و مقدمات شريعه را نزد پدر و
جد مادرياش، شخي عبدالله بن محمد فرا گرفت و سپس در نزد دايي
پدرش شيخ، علي بن محمود، و ديگر بزرگان عصر درس خوانده و
آنگاه براي ادامه تحصيل علم به قريه جبع رهسپار شد.و در نزد
عمويش و شيخ ظهير و شيخ زينالدين محمد (نواده شهيد ثاني) کسب
فيض نمود.او تا چهل سالگي در سوره و جبل عامل مقيم بوده و در
اين مدت، دوبار به حج مشرف شد و سرانجام به خراسان مهاجرت نمود
اگرچه انگيزه مهاجرت شيخ حر عاملي به درستي مشخص نيست، اما به
احتمال زياد، رهايي از اختناق و تعصب مذهبي لبنان و از طرفي
حمايت صفويان از تشيع و رقابت با سلاطين عثماني با شاهان صفوي
باعث گرديد تا شيخ براي هميشه اقامت درمشهد را به سکونت در وطن
ترجح دهد تا پايان عمر در جوار ثامنالحجج (ع) مقيم گردد.ورود
او به مشهد و دوران اقامتش مقارن سطنت شاه عباس دوم و پسرش شاه
سليمان صفوي بوده است (1105 الي 1052) شيخ حر عاملي بيست و شش
سال در مشهد اقامت داشتهو ضمن نشر احاديث و تربيت شاگردان،
مدتي منصب شيخالاسلامي و مقام قاضي القضاتي را به عهده داشته
و به گفته فاضل بسطامي، مؤلف فردوس التواريخ در محله سرحوضان
مشهد ساکن بوده است.
شيخ حر عاملي دو بار از مشهد به حج رفت سپس سفري به اصفهان
داشت و در آن شهر مورد احترام محمدباقر مجلسي دانشمند مشهور
شيعه و شاه سليمان صفوي قرار گرفت.زندگي شيخ با سختکوشي و
تلاش مداوم همراه بوده وي عليرغم گرفتاريهاي غذايي و تدريس ،
آثار متعدد و نفيسي دارد که بالغ بر 20 رساله و کتاب
ميشود.مشهورترين آثارش مجلدات گرانقدر و ارزشمند وسائل الشيعه
در اخبار و حديث است.شيخ حر عاملي در بيست و يک رمضان 1104
هجري قمري در هفتاد و يک سالگي وفات نموده و در حجره پنجم ضلع
شمالي صحن انقلاب دفن گرديده.
بناي آرامگاه شيخ پس از پيروزي انقلاب اسلامي و همزمان با
ساختمان مدرسه ميرزاجعفر باشکوه بسيار با مساحت بيشتر مرمت و
بازسازي شده است.
سيد جواد خامنهاي
حاج سيد جواد خامنهاي فرزند آيتالله حاج سيد حسين خامنهاي
در سال 1313 هجري قمري در بيت علم فقاهت متولد شد.مرحوم حاجح
سدي جواد پس از گذراندن مقدمات تحصيل در تبريز براي ادامه
تحصيل به مشهد مقدس هجرت کرد و از محضر درس حاج آقا حسين قمي و
مرحوم حاج فاضل خراساني و ديگران بهرهمند شد.پس از آن براي
تکميل تحصيلات به عتبات عاليات سفر نموده و در نجف اشرف، از
محضر درس آيات عظام سيد ابوالحسن اصفهاني، ميرزاي شيرازي بهره
گرفت و به دريافت اجازه اجتهاد نايل آمد و به مشهد مقدس مراجعت
نمود.در حوزه علميه مشهد به تدريس اصول و فقه و اقامه جماعت و
خدمات ديني اشتغال ورزيد.سرانجام در سال 1406 ه.ق در مشهد وفات
يافت و در رواق توحيدخانه به خاک سپرده شد.
ملاهاشم خراساني
حاج ملاهاشم خراساني فرزند محمدعلي، از معارف علما و فقهاي عصر
خود بود.وي در 20 صفر سال 1284 در مشهد متولد شد پس از اتمام
تحصيلات به نشراحکام اسلام و بيان مسائل فقهي پرداخت ايشان ضمن
انجام خدماتي شايسته به علم اسلام به تأليف آثار سودمندي توفيق
يافت که از آن جملع کتاب معروف منتخب التواريخ است که چند بار
به چاپ رسيده همچنين رسالههاي ربا، رضاع، وسيله الامان، ارث،
معاملات از وي ميباشد.مرحوم حاج ملاهاشم در سوم ذي الحجه سال
1352 دار فاني را وداع گفت و در رواق دارالحفاظ به خاک سپرده
شد.
حسين سبزواري
حاج حسين سبزواري معروف به فقه سبزواري فرزند آيتالله ميرزا
موسوي در سال 1309 ه.ق در سامرا متولد شد و در سال 1318 ه.ق به
اتفاق پدر به نجف اشرف رهسپار گرديد.پس از چهارسال با پدرش به
سبزوار رفت و به تحصيل مشغول شد و در سن هفده سالگي براي ادامه
تحصيل به مشهد مهاجرت نمود و از محضر اساتيدي چون اديب بزرگ
نيشابوري و مرحوم آقا شيخ حسن برسي و حاج سيد محمدباقر مدرس
بهرهمندشد. مرحوم سبزواري پس از فوت پدر در سال 1337 ه.ق راهي
نجف اشرف شد و مدت دو سال از محضر آيات عظام ميرزامحمدتقي
شيرازي و شريعت اصفهاني بهرهمند گرديد.سپس به ايران بازگشت و
در حوزه مشهد به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت و در مسجد
گوهرشاد اقامه جماعت ميکرد.وي سرانجام در شوال سال 1386 ه.ق
در سن 77 سالگي وفات يافت و در باغ رضوان به خاک سپرده شد.
سيد عبدالله شيرازي
حاج سيد عبدالله موسوي شيرازي فرزند آيتالله سيد محمد طاهر
موسوي از مراجع بزرگ شيعه در سده اخير بود.وي در سال 1309 ه.ق
در شيراز متولد شد.پس از تحصيل مقدمات و علوم اسلامي در محضر
ميرزاصادق مجتهد و حاج شيخ رضا ثامني جهت ادامه تحصيل راهي نجف
اشرف شد و از محضر درس آيات عظام سيد ابوالحسن اصفهاني، حاج
شيخ ضياء عراقي و حاج شيخ محمد حسين نائيني بهرهمند گرديد و
به دريافت اجازه اجتهاد موفق گرديد.سپس در سال 1306 ه.ش به
ايران مراجعت کرد و در مشهد مقدس اقامت گزيد وي در واقعه
تاريخي مسجد گوهرشاد و مخالفت با کشف حجاب دستگير و به تهران
اعزام شد، پس از آزاد شدن بار ديگر در فروردين ماه سال 1315 به
نجف اشرف عزيمت نمود.آيتالله شيرازي در آذر سال 1354 از نجف
به ايران بازگشت و در حوزه علميه مشهد به تدريس مشغول شد
آيتالله شيرازي پس از سپري نمودن عمري در راستاي خدمت به
اسلام و نشر احکام سرانجام در سال 1405 قمري در سن 92 سالگي
دار فاني را وداع گفت و در رواق توحيدخانه به خاک سپرده شد.
شيخ طبرسي
ابوعلي فضل بن حسن طبرسي معروف به شيخ طبرسي از دانشمندان
برجسته قرن 6 هجري است وي از استادان تفسير و در زمره اديبان،
فقيهان و محدثان اماميه بود شاگرداني چون ابن شهر آشوب
مازندراني شيخ منتخب الدين و قطب راوندي، از محضر درس وي
بهرهمند شدند.شيخ طبرسي علاوه بر تفسير در فقه، نحو و حساب و
جبر و مقابله صاحب نظر بوده و آثار ارزندهاي از او به جاي
مانده است.مهمترين آنها عبارت است از : تفسير مجمع البيان که
در نوع خود بينظير است و جامع ميباشد همچنين کتاب جوامع
الجامع در تفسير قرآن ، الاداب الدينيه در علم اخلاق،اعلام
الوريع در فضايل اهل بيت (ع) ، نثراللئالي، شرح کلمات قصار
اميرالمؤمنين (ع)، کنوزالنجاه در دعا از آثار ديگر شيخ است.
وي پس از عمري مجاهدت در راه کسب دانش و ترويج شريعت الهي در
روز عيد قربان در سال 548 هجري قمري در سن هشتاد سالگي در
سبزوار وفات يافت.پيکرش به مشهد منتقل شد و در شمال فلکه حضرت
در قبرستان قتلگاه معروف به باغ رضوان به خاک سپرده شد.آرامگاه
اين عالم بزرگ در سال 1370 ه.ش در اجراي طرح فلکه حضرت توسعه و
تجديد بنا شد.
غلامرضا طبرسي
حاج شيخ غلامرضا طبسي از فضلا، و مفاخر خطبا و سخنوران قرن
چهاردم هجري است.وي در بلاغت و ملاحت سخن بينظير بود.مرحوم
آيتالله مرعشي نجفي (ره) وي را نادره زمان در فن خطابه و
سخنوري و ملاحت سخن دانستند.حاج شيخ غلامرضا طبسي در سال 1313
ه.قدر طبس در خانوادهاي اهل فضل ديده به جهان گشود. پس از رشد
و فرا گرفت مقدمات و سطح در سال 1341 هجري قمري براي ادامه
تحصيل به قم سفر نمود و از محضر درس ميرزا رضاي همداني وآخوند
ملاعلي همداني و آيتالله مرعشي نجفي بهره گرفت.پس از تحصيل به
کار تبليغ و ارشاد مردم پرداخت.و سالها در شهرهاي بزرگي مانند
قم، همدان و يزد مردم از بيانات شيوايش بهرهمند شدند.وي بسيار
خوشبيان بود و سخنان شيوا و عالمانهاش مورد حمايت خاص حضرت
آيتالله العظمي حاج شيخ عبدالکريم حائري يزدي واقع شدحاج شيخ
عبدالرضا در پايان دوران زندگي پربار خود حتي در اواخر عمر و
در حالت بيماري هيچگاه دست از تبليغات ديني و ترويج مذهب
برنداشت.آن شخصيت والا در سفر خود به سوريه و عراق و عربستان
مورد احترام عموم بود و نخستين واعظي بود که در منبر عليه کشف
حجاب و اقدامهاي ضد ديني رضاخاتن سخن ميگفت.وي در سال 1355
هجري قمري در مسير راه مشهد به تهران درسبزوار دار فاني را
وداع گفت.پيکرش با احترام خاص به مشهد انتقال يافت و در مقبره
پير پالاندوز واقع در شمال شرقي روضه منوره رضوي به خاک سپرده
شد.
مجتبي قزويني
حاج شيخ مجتبي قزويني فرزند مرحوم شيخ احمد قزويني از عالمان و
دانشوران بزرگ معاصر مشهد مقدس بود وي در سال 1318 هجري قمري
در قزوين و در خانوادهاي روحاني ديده به جهان گشود.ابتدا
مقدمات و سطوح را در قزوين و تهران فرا گرفت و در سال 1330 ه.ق
براي ادامه تحصيل به نجف اشرف مهاجرت نمود و از محضر بزرگاني
مانند سيد محمد کاظم يزدي، ميرزامحمد تقي شيرازي، و محمد ميرزا
محمد حسين نائيني بهره گرفت.پس از آن به ايران بازگشت و در قم
از درس خارج مرحوم حاج شيخ عبدالکريم حائري استفاده نمود.و به
تدريس درس خارج فقه و اصول اشتغال ورزيد از وي آثاري به جا
مانده از جمله : بيان الفرقان در پنج جلد و رسالهاي در معرف
النفس.
شيخ سرانجام در ذيالحجه سال 1386 دار فاني را وداع گفت و در
سرداب ضلع جنوب غربي صحن انقلاب به خاک سپرده شد.
هاشم قزويني
حاج شيخ هاشم قزويني از مدرسان و عالمان بزرگ قرن چهاردم هجري
در حوزه علميه مشهد بود.وي در سال 1280 ه.ق در قزوين متولد شد
پس از تحصيل مقدمات و قسمتي از سطوح در قزوين و تهران به نجف
اشرف مهاجرت نمود.در آنجا از محضر درس آيات عظام و نائيني و
عراقي و اصفهاني بهره گرفت پس از آن به ايران مراجعت نمود و
در مشهد به تدريس سطوح عالي پرداخت و بسياري از فضلاي نامدار
مشهد از محضر درس او بهرهمند شدند.حاج شيخ هاشم در بيستم
ربيعالثاني سال 1380 وفات يافت و در راهرو رواق دارالاضيافه
جنب ايوان طلاي صحن آزادي به خاک سپرده شد.
سيد رضا کامياب
حجتالاسلام سيد رضا کامياب در مردادماه سال 1329 در روستاي
نوده از توابع گناباد در خانوادهاي روحاني ديده به جهان
گشود.از نوجواني دروس حوزه را در حوزه علميه گناباد آغاز
نمود.پس از مدتي جهت ادامه تحصيل راهي مشهد مقدس شد و درس آيات
الله شيخ ابوالحسن شيرازي شرکت نمود و بهره گرفت شهيد کامياب
از مخالفان و مبارزان رژيم پهلوي بود و در جشنهاي دوهزار و
پانصد ساله به خاطر فعاليتهايش عليه حکومت پهلوي مورد شناسائي
عمال ساواک واقع شد و تحت تعقيب قرار گرفت و يک بار هم به
منزلش هجوم بردند اما موفق به دستگيري وي نشدند شهيد کامياب در
سال 1347 هجري شمسي با حضرت آيتالله خامنهاي آشنا شد و از آن
زمان با نشستهايي که با معظم له داشت از رهنمودها و راهبردهاي
سازنده ايشان بهره گرفت.به مبارزات خود عليه حکومت پهلوي ادامه
داد وي در ماه رمضان سالهاي 1356 و 1357 هجري شمسي در جمع مردم
کرمان و در ديماه 1356 در جمع مردم قزوين سخناني عليه رژيم
ستمشاهي ايران نمود و سخنان پرشور وي مردم کرمان را به هيجان
آورد.و در قزوين منجر به بسته شدن بازار و تعطيلي مساجد
شد.شهيد کامياب از اوايل پيروزي انقلاب اسلامي لحظهاي از
مبارزه با دشمنان اسلام و انقلاب اسلامي کوتاهي ننمود و پس از
پيروزي انقلاب همکاري مستمر خود را با اکثرنهادهاي انقلابي و
مردمي آغاز نمود.موقعيت و محبوبيت اين شهيد بزرگوار به گونهاي
بود که در سال 1360 از سوي مردم مشهد به نمايندگي مجلس شوراي
اسلامي انتخاب شد اما يک هفته پس از انتخاب در روز هشتم
مردادماه سال 1360 به دست يکي از منافقان کوردل به شهادت رسيد
و در ضلع شمال غربي رواق دارالزهر به خاک سپرده شد.
ميرزا حسنعلي مرواريد
عالم فرزانه ميرزاحسنعلي مرواريد در هشتم شوال سال 1329 هجري
قمريدر مشهد مقدس پا به عرصه حيات نهاد شهرت مرواريد در خاندان
ايشان با يکي از مشهورترين رجال ادب و هنر خوشنويسي، خواجه
شهابالدين عبدالله مرواريد کرماني آغاز ميشود.جد مادري ايشان
آيتالله حاج شيخ حسنعلي اصفهاني نيز از شاگردان برجسته مرجع
بزرگ آيتالله ميرزامحمدحسن شيرازي و از علماي نامدار قرن 14
در مشهد مقدس بوده است.نام حسنعلي به نام آن استاد و نيز به
احترام حاج شيخ حسنعلي اصفهاني نخودکي بر وي گذاشته شده
است.آيتالله ميرزاحسنعلي مرواريد در سال 1337 ه.ق در آغاز 9
سالگي پدر را از دست داد و مطابق وصيت پدر تحت نظارت حاج شيخ
حسنعلي اصفهاني نخودکي و تربيت مادر بزرگوارش (متوفاي 1360
شمسي) قرار گرفت.در 13 سالگي به دليل علاقه وافر به علوم
اسلامي وارد حوزه علميه مشهد شد و در مسير دانش اندوزي، نزد
علماي بزرگي آن ديار همچون حاج شيخ حسنعلي اصفهاني نخودکي و
حاج شيخ هاشم قزويني کسب علم نمود.برجستهترين استاد ايشان
عالم رباني علامه آيتالله ميرزامهدي اصفهاني (1365- 1303)
بود.آيتالله مرواريد مدتي پس از فوت استاد خويش ميرزا مهدي
اصفهاني در مشهد به تدريس خارج فقه و معارف ديني پرداخت و در
نزديک به چهل سال بسياري از جويندگان علوم و معارف اسلامي را
از دروس علمي و عملي خود بهرهمند ساخت که اينک بسياري از از
آنها خود عالماني برجسته و وارستهاند.آيتالله مرواريد همچنين
ساليان متمادي با آيتالله ميرزاجوادآقاتهراني، همدرس همراه و
همگام بودند.
تلاش ايشان در همراهي با نهضت امام خميني گوشهاي ديگر از
زندگاني بزرگوارانه ايشان است.آيتالله مرواريد در به ثمر
رسيدن انقلاب سهم مؤثري داشت و در سال اول انقلاب عضو گروه هفت
نفره اداره استان بود.وي در دوران انقلاب نيز از جمله
شخصيتهاي مبارز به شمار مي رفت که در کنار ديگر چهرهها به
امضاي اطلاعيههايي بر ضد رژيم پهلوي ميپرداخت و تا زمان حيات
خود نيز به لحاظ ويژگيهاي اخلاقي، ساده زيستي و مردمداري،
شخصيتي مورد احترام گروههاي مختلف مردم بود.
آيتالله مرواريد در طول حيات پربار خود افزون بر تدريس و
تربيت شاگردان خدمات علمي و اجتماعي بسياري چون تأسيس مدارس
علمي و مؤسسات علمي، تبليغي و اجتماعي و خدماتي انجام داد.از
ايشان علاوه بر کتاب تنبيهات حول المبدأ و المعاد» که خلاصهاي
از درسهاي معارف ايشان است آثاري نيز از سوي بنياد پژوهشهاي
اسلامي آستان قدس رضوي به چاپ رسيده است.
هماکنون در دو مدرسه علميه بعثت و سعادت که توسط آن مرحوم
تأسيس شده طلاب و فضلا به فراگيري علوم اسلامي ميپردازند.
نماز جماعت ايشان در مدرسه ميرزاجعفر، مسجد جامع ملاهاشم و
مسجد ملاحيدر از ديرباز مورد استقبال مجاوران و زايران و محل
اجتماع فضلا و علما بوده است.ايشان با علاقه و سعي وافر هر روز
به حرم ولي نعمت خود حضرت امام رضا (ع) مشرف ميگرديد و تا آخر
عمر پربرکتش، با وجود کهولت سن و ضعف بنيه، آن را ترک
نکرد.سرانجام اين عالم وارسته پس از سالها تلاش و مجاهدت در
مهرماه 1383 ه.ش در سن 96 سالگي دار فاني را وداع گفت و در محل
دارالسرور حرم مطهر امام رضا (ع) به خاک سپرده شد.
محمدهادي ميلاني
حاج سيد محمدهادي ميلاني از مراجع عاليقدر و مدرسان حوزه علميه
مشهد بود.وي در سال 1313 ه.ق در خانوادهاي اهل تقوا و علم در
نجف اشرف متولد شد.مقدمات را نزد شيخ ابراهيم همداني و
آخوندملاحسين تبريزي فرا گرفت و سطوح را در محضر درس مرحوم
آيتالله شيخ ابراهيم سالياني و مرحوم سيد جعفر اردبيلي و چند
تن ديگر از مدرسان تحصيل نمود پس از آن در سال 1332 به قصد
اقامت به مشهد مقدس سفر کرد.در اين شهر ضمن تدريس خارج فقه و
اصول و پرورش طلاب اقدام به تأسيس مدارس علميه مانند مدرسه
امام صادق (ع) و مدرسه عالي حسيني و مدرسه ميلاني نمود.سرانجام
در ماه رجب سال 1295 دار فاني را وداع گفت و در رواق توحيدخانه
به خاک سپرده شد.
علياکبر نهاوندي
حاج شيخ علياکبر نهاوندي فرزند مرحوم شيخ حسين نهاوندي
ازعلماي بزرگ و معروف مشهد بود.وي در سال 1278 ه.ق در نهاوند
متو.لد شدپس از گذراندن مقدمات در بروجرد در تهران از محضر درس
مرحوم حاج ميرزا حسن آشتياني بهره گرفت پس از آن به نجف اشرف
سفر کرد و از محضر درس آيات عظام حاج ميرزا حبيبالله رشتي و
شريعت اصفهاني و ديگر اساتيد استفاده نمود و موفق به دريافت
اجازاتي شد.مرحوم نهاوندي در سال 1328 ه.ق به قصد اقامت به
مشهد آمد و به تدريس و تأليف مشغول شد از اين عالم جليل القدر
آثاري بر جاي مانده از جمله : خزينه الجواهر، جنتان مدهامتان،
بنيان رفيع في احوال خواجه ربيع، الجنه العاليه، رشحه الندي،
جواهرالکلام ، انوارالمواهب و چند اثر ديگر، مرحوم نهاوندي در
سال 1369 ه.ق در سن 91 سالگي در مشهد وفات يافت و در رواق
دارالسعاده به خاک سپرده شد.
سيد عبدالکريم هاشمي نژاد
خطيب توانا و دانشمند مجاهد، حجتالاسلام و المسلمين سيد
عبدالکريم هاشمي نژاد يکي از چهرههاي روحاني و مبارز بود وي
در سال 1311 ه.ش در بهشهر متولد شد.ابتدا تحصيل خود را نزد
آيتالله کوهستاني آغاز نمود.پس از آن براي ادامه تحصيل به قم
سفر کرد و از محضر درس آيتالله العظمي بروجردي (ره) و
آيتالله العظمي امام خميني (ره) بهره گرفت سپس به مشهد مهاجرت
نمود و به تدريس و تبليغ و نشر احکام اسلام پرداخت.
شهيد هاشمي نژاد به علت مبارزات بيوقفه عليه رژيم پهلوي،
هاشمي نژاد به علت مبارزات بيوقفه عليه رژيم پهلوي، بارها
دستگير شد و مدتي را هم در زندان سپري نمود.وي يکي از
گردانندگان انقلاب اسلامي در مشهد بودسرانجام در روز هفتم
مهرماه سال 1360 به دست منافقان کوردل در مشهد به شهادت رسيد و
در زاويه شمال شرقي رواق دارالسلام به خاک سپرده شد.از اين
شهيد بزرگوار آثار ارزندهاي به جاي مانده است. |
